เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 GIZ ประจำประเทศไทย ผ่านโครงการ International Hydrogen Ramp-Up Programme (H2Uppp) ร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ (ENTEC) และหอการค้าเยอรมัน-ไทย (GTCC) ร่วมจัดงานเสวนา “จากของเสียสู่ภาคการบิน: เชื้อเพลิงการบินยั่งยืน (SAF) ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (From Waste to Wings: Sustainable Aviation Fuel in Thailand and Southeast Asia)” ที่งานมหกรรมพลังงานยั่งยืนแห่งเอเชีย 2025 (Asia Sustainable Energy Week: ASEW 2025) โดยมีผู้แทนเป็นผู้กำหนดนโยบาย ภาคอุตสาหกรรม และนักวิชาการจากอุตสาหกรรมการบินและเชื้อเพลิงการบินยั่งยืนมาร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงลึกและมุมมองต่อบทบาทของเชื้อเพลิงการบินยั่งยืน (SAF) ในการสร้างอนาคตที่สะอาดและยั่งยืนให้กับภาคส่วนการบิน โดยเน้นที่บริบทของประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ดร.โดมินิกา คาลิโนวสกา ผู้อำนวยการโครงการด้านคมนาคมจาก GIZ ประจำประเทศไทย ย้ำถึงความมุ่งมั่นของ GIZ ในการสนับสนุนภาคส่วนการบินที่ยั่งยืนผ่านกิจกรรมที่จัดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่น กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้านเชื้อเพลิงการบินยั่งยืน (SAF Working Group) ที่ดำเนินงานโดยโครงการ H2Uppp รวมถึงโครงการอื่นๆ ของ GIZ ที่มีส่วนช่วยสนับสนุนให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้พัฒนาแผนการดำเนินงานด้าน SAF ตลอดห่วงโช่อุปทานสำหรับประเทศไทย

“ประเด็นหลักของงานเสวนา “จากของเสียสู่ภาคการบิน” คือการสะท้อนวิสัยทัศน์ของเราในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับของเสียรวมถึงทรัพยากรหมุนเวียนให้เป็นเชื้อเพลิงคาร์บอนต่ำในภาคการบิน ซึ่งช่วยลดการปล่อยคาร์บอนควบคู่ไปกับการเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และความร่วมมือระดับภูมิภาค การประชุมครั้งนี้เป็นการยกระดับความมุ่งมั่น เชื่อมโยงความร่วมมือในระดับภูมิภาค และผลักดันแผนการดำเนินงานที่เป็นรูปธรรมสำหรับประเทศไทยและอาเซียน เพื่อนำวิสัยทัศน์ไปสู่การปฏิบัติจริง” คุณโดมินิกากล่าว

ภายในงานมีการบรรยายจากวิทยากรหลายท่านที่มาร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงลึกในหัวข้อที่เกี่ยวกับ SAF ตั้งแต่ห่วงโซ่คุณค่า (value chain) การกำหนดนโยบายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้องในประเทศไทย จนถึงการผลิต SAF เชิงพาณิชย์

• พลอากาศเอกมนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) นำเสนอแนวทางการบูรณาการ SAF ในประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงการปรับนโยบายของบริษัทสายการบินให้สอดคล้องกับโครงการชดเชยและลดคาร์บอนสำหรับการบินระหว่างประเทศ (CORSIA) รวมถึงการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าของ SAF ในประเทศ และกรอบการขยายการใช้ SAF ของ กพท.
• คุณสุธารี เกียรติมั่น จากกองพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน (พน.) นำเสนอภาพรวมนโยบายและกลยุทธ์ของ SAF ของประเทศไทย ซึ่งสอดคล้องกับข้อตกลงในแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (AEDP) พ.ศ. 2567 และแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2568
• คุณเกศดา สุทธิอัมพร จากกรมธุรกิจพลังงาน (ธพ.) กระทรวงพลังงาน (พน.) นำเสนอกฎระเบียบและมาตรฐานเชื้อเพลิงที่เกี่ยวข้องกับ SAF ในประเทศไทย โดยย้ำถึงกระบวนการตรวจสอบและห้องปฏิบัติการซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการรับรองมาตรฐานเชื้อเพลิงสำหรับภาคการบิน
• คุณภาหุง ธรรมรัตน์ดำรง จากบริษัท Energy Absolute (E@) ได้แบ่งปันข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการผลิต SAF ในประเทศไทยผ่านกระบวนการที่แตกต่างกัน รวมถึงความท้าทายของการจัดหาวัตถุดิบภายในประเทศและแนวทางแก้ไขปัญหา โดยอาศัยข้อมูลและประสบการณ์ของบริษัทที่ทำธุรกิจในแวดวงนี้
• สุดท้าย คุณสกอตต์ เทิร์น อาจารย์จากสถาบันพลังงานธรรมชาติฮาวาย (HNEI) มหาวิทยาลัยฮาวาย วิทยาเขตมานัว ได้นำเสนอข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการพัฒนา SAF ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยเน้นย้ำถึงโครงการและความก้าวหน้าจากต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และเวียดนาม

หลังการบรรยาย มีการเสวนาแลกเปลี่ยนมุมมองเพิ่มเติมจากผู้เชี่ยวชาญในการใช้ SAF ให้สอดคล้องกับการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคการบินของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านมุมมองของผู้เชี่ยวชาญและผู้จะทำโครงการในภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น ถึงแม้ในประเทศไทยจะมีวัตถุดิบที่มีศักยภาพในการผลิต SAF อยู่มาก แต่การสำรวจวัตถุดิบทางเลือกอย่างการแปรรูปวัตถุดิบจากชีวมวลสู่เชื้อเพลิง และแนวทางอื่นๆ ภายใต้อุปสงค์-อุปทาน ก็ยังมีความสำคัญเพื่อทำให้เกิดความเชื่อมั่นด้านความยั่งยืนและการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากห่วงโซ่การผลิต โดยปัจจุบันประเทศไทยมีทั้งเทคโนโลยีและกรอบนโยบายที่พร้อมรองรับการใช้ SAF แต่ความท้าทายสำคัญยังคงอยู่ที่การสร้างความต้องการใช้ SAF ให้สอดคล้องกับเป้าหมายการลดการปล่อยคาร์บอนและการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในภาคการบิน

(จากซ้าย) คุณสกอตต์ เทิร์น, ดร.ปราโมทย์ ผึ้งจินดา ที่ปรึกษาอาวุโสโครงการ H2Uppp จาก GIZ ประจำประเทศไทย, คุณปพนธนัย นันทชัชวาลกุล ปรึกษาอาวุโสและผู้จัดการโครงการกลุ่มคมนาคมจาก GIZ ประจำประเทศไทย, คุณณุพัฒน์ คู่ศรีบรรจง ผู้จัดการฝ่ายความยั่งยืนจากหอการค้าเยอรมัน-ไทย, และ ดร.วิศาล ลีลาวิวัตน์ นักวิจัยจากศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ ในช่วงแลกเปลี่ยนความเห็นบนเวที

ในช่วงปิดงานเสวนา คุณทิม นีส์ ผู้จัดการโครงการ H2Uppp กล่าวขอบคุณวิทยากรและผู้เข้าร่วมเสวนาทุกท่านที่ร่วมหารือและส่งเสริมความร่วมมือด้าน SAF ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมเชิญชวนผู้สนใจด้าน SAF รวมถึงไฮโดรเจนและผลิตภัณฑ์ PtX อื่นๆ มาร่วมมือกันมากขึ้นผ่านโอกาสและกิจกรรมที่จัดโดยโครงการ H2Uppp

นอกจากนี้ โครงการ H2Uppp ยังได้ร่วมเวทีเสวนา FUTURE MOVE Forum ในหัวข้อเสวนา Hydrogen Vehicle and Infrastructure ณ งาน ASEW 2025 อีกด้วย โดย ดร.ปราโมทย์ ผึ้งจินดา ได้แนะนำกิจกรรมของโครงการ H2Uppp รวมถึงผลการศึกษาการใช้ไฮโดรเจนสีเขียวและผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากไฮโดรเจนสีเขียว (PtX) อาทิ แอมโมเนีย และ SAF สำหรับการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคการขนส่งทางไกล เช่น รถบรรทุก ทางเรือและอากาศยาน นอกจากนี้ โครงการยังได้มีการจัดแสดงบูธเพื่อนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับโครงการ H2Uppp และหัวข้อในการศึกษาจากหลายประเทศทั่วโลกและร่วมแลกเปลี่ยนกับผู้เยี่ยมชมงานที่สนใจหัวข้อเกี่ยวกับไฮโดรเจนสีเขียวและ PtX

โครงการ H2Uppp ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกระทรวงเศรษฐกิจและพลังงาน สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMWE) และดำเนินโครงการทั่วโลก ในประเทศไทยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ดำเนินโครงการร่วมกับหอการค้าเยอรมัน-ไทย (GTCC) โดยตั้งเป้าที่จะสนับสนุนนโยบายและพัฒนาตลาดสำหรับไฮโดรเจนสีเขียวและ Power-to-X ผ่านการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญ การเผยแพร่ความรู้ และการริเริ่มความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน (PPP)

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการ H2Uppp ได้ที่ https://www.thai-german-cooperation.info/th/international-hydrogen-ramp-up-programme-h2-uppp/