SEACAI
โครงการเพื่อสภาพภูมิอากาศและอากาศสะอาดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ความเป็นมา
หมอกควันข้ามพรมแดนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผยให้เห็นความจริงว่าปัญหาหมอกควันตามฤดูกาลที่เกิดจากไฟป่า การเผาในภาคเกษตร การเผาขยะ และการเผาไหม้ประเภทอื่นๆ ไม่ได้หยุดอยู่แค่พรมแดนของประเทศที่เกิดการเผาไหม้ มลพิษทางสภาพภูมิอากาศระยะสั้น (SLCPs) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเขม่าดำ โอโซนระดับพื้นดิน และก๊าซมีเทนที่เกิดจากการเผาในภาคเกษตรกรรม ไฟป่า และการเผาขยะ ที่สร้างมลพิษทางอากาศในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงและภูมิภาคสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มลพิษเหล่านี้มีส่วนเร่งภาวะโลกร้อนถึงประมาณ 45% และเป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพของประชาชน เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคทางเดินหายใจ โรคหัวใจ และโรคมะเร็ง ผลกระทบยังแผ่ไปถึงผืนดิน ผลผลิตทางการเกษตรลดลงถึง 15% มลพิษ SLCPs สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจคิดเป็น 7–9% ของ GDP ของประเทศที่ได้รับผลกระทบ
แม้ว่าอาเซียนจะมีกรอบความร่วมมือที่สำคัญ เช่น ข้อตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน (AATHP) และ แผนงานอาเซียนปลอดหมอกควันครั้งที่สอง พ.ศ. 2566–2573 แล้วก็ตาม ความซับซ้อนของแหล่งกำเนิด SLCPs ต้องการแนวทางแก้ไขที่สร้างสรรค์ ครอบคลุม และสามารถประยุกต์ใช้ได้หลากหลายบริบท นี่คือจุดยืนของโครงการ SEACAI ที่เชื่อว่าทางออกที่เริ่มต้นในลุ่มน้ำโขง สามารถผลิดอกออกผลได้ทั่วทั้งภูมิภาคอาเซียน
วัตถุประสงค์
แนวทางการดำเนินงาน
นำเสนอทางออกจากท้องถิ่นสู่ภูมิภาค
ผสานความร่วมมือระดับภูมิภาค การทดลองในพื้นที่จริง และการแบ่งปันองค์ความรู้เพื่อสร้างทางออกที่ใช้ได้ทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับภูมิภาค
ความร่วมมือเชิงนโยบายในระดับภูมิภาค ประตูสู่การเปลี่ยนแปลง
ผลักดันแผนงานอาเซียนปลอดหมอกควันให้เป็นรูปธรรม โดยถ่ายทอดบทเรียนจากลุ่มน้ำโขงให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์เชิงยุทธศาสตร์ของอาเซียน พร้อมเปิดช่องทางเข้าถึงแหล่งเงินทุน ทั้งจากกรอบการลงทุนของอาเซียน (AIF) และกลไกทางการเงินเพื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อให้แนวคิดดีๆ เติบโตได้จริง
เชื่อมโยงเครือข่ายองค์ความรู้จากประเทศในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี จีน และความริเริ่มระหว่างประเทศอย่าง RAPAP (UNESCAP) และ Global Methane Pledge (CCAC) เพื่อร่วมกันสร้างแนวร่วมเอเชียที่มุ่งลด SLCPs อย่างเป็นระบบ
อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง: จุดเริ่มต้นของการลงมือ
ในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงมีการสร้างศูนย์ความรู้ที่รวบรวมองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ โครงการนำร่อง และการอบรมภาคปฏิบัติ รวมถึงการสนับสนุนการดำเนิน “ยุทธศาสตร์ฟ้าใส (Clear Sky Strategy)” ด้วยเครื่องมือที่จับต้องได้ เช่น แผนการป้องกันไฟป่าที่ชุมชนสามารถใช้ได้จริง
นอกจากนี้ยังส่งเสริมการสนทนาเชิงยุทธศาสตร์ปลอดการเผา (Zero-Burn) และการสร้างเวทีพูดคุยที่เปิดกว้างให้ภาคส่วนต่างๆ ร่วมกันออกแบบทางออกที่เหมาะสมกับพื้นที่ เพื่อสร้างเครือข่ายที่ยั่งยืน
โครงการนำร่องในพื้นที่โครงการนำร่องในแต่ละประเทศแสดงให้เห็นว่าทางเลือกที่ดีกว่านั้นมีอยู่จริง และสามารถขยายผลไปได้ทั้งภูมิภาค
ในประเทศไทย โครงการฯ ทำงานกับชุมชนเกษตรกรเพื่อลดการเผาในที่โล่ง ด้วยการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน พร้อมทางเลือกทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้
ในประเทศลาว โครงการฯ สนับสนุนการจัดการไฟป่า โดยผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับเทคนิคสมัยใหม่
ในประเทศกัมพูชา โครงการฯ พัฒนาแนวทางการจัดการเศษซากจากการเกษตรและขยะอย่างยั่งยืน เพื่อสร้างประโยชน์จากขยะเหล่านั้น
ส่วนในประเทศเวียดนาม จะมีการเสริมสร้างความเชี่ยวชาญทางเทคนิคให้กับผู้นำด้านนโยบาย เพื่อการพัฒนานโยบายที่สอดคล้องกับเป้าหมายหลักของอาเซียน
News
RESOURCES
ผู้สนับสนุนทางการเงิน
กระทรวงความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMZ) และองค์กรเพื่อการพัฒนาและส่งเสริมความร่วมมือแห่งสวิตเซอร์แลนด์ (SDC)
ประเทศที่ดำเนินการ
ประเทศไทย ลาว และกัมพูชา ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
หน่วยงานร่วมดำเนินงาน
สำนักงานเลขาธิการอาเซียน พร้อมหน่วยงานดำเนินการสนับสนุนจากกรมควบคุมมลพิษ ของแต่ละประเทศ
ระยะเวลาดำเนินโครงการ
พ.ศ. 2568 – พ.ศ. 2571
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อ
อัลวาโร่ ซูริต้า (Alvaro Zurita)
อีเมล: alvaro.zurita@giz.de