เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ที่ผ่านมา กระทรวงมหาดไทย โดยกรมโยธาธิการและผังเมืองจัดสัมมนาทางวิชาการในหัวข้อ “Urban Solutions for Climate Crisis: เมืองเพื่อการรองรับวิกฤติภูมิอากาศ” เนื่องในวันผังเมืองโลกประจำปี พ.ศ. 2567 เพื่อเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของการวางผังเมืองที่ช่วยรองรับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อสาธารณชน นำเสนอนวัตกรรม แนวทางการนำแนวคิดด้านการผังเมืองและการปรับตัวต่อผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไปสู่การปฏิบัติ อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริม ให้ทุกภาคส่วนเห็นความสำคัญของการร่วมมือกัน เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการวางผังเมืองที่สำคัญ โดยมุ่งตอบโจทย์ความอยู่ดีมีสุขของประชาชนและสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDGs)
ในงานนี้กรมโยธาธิการและผังเมืองได้เชิญ GIZ ประจำประเทศไทย ผ่านโครงการพัฒนาเมืองแบบองค์รวมเพื่อส่งเสริมการเติบโตแบบคาร์บอนต่ำ และการเป็นเมืองที่ฟื้นตัวได้ (Integrated Urban Climate Action for Low-Carbon & Resilient Cities: Urban-Act) เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการจัดงาน เนื่องจากกรมฯ เป็นหน่วยงานร่วมดำเนินการโครงการ Urban-Act และมีส่วนสำคัญในการกำหนดนโยบายและมาตรการเชิงพื้นที่ รวมถึงการวางและพัฒนาผังเมืองคาร์บอนต่ำที่มีความยืดหยุ่นและปรับตัวได้ เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน และช่วยลดผลกระทบจากภัยพิบัติต่าง ๆ โดยความรู้และการแลกเปลี่ยนมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญในงานสัมมนาครั้งนี้จะสร้างวิสัยทัศน์และแรงบันดาลใจให้กับผู้กำหนดนโยบายและผู้ปฏิบัติในระดับเมืองให้ร่วมออกแบบการพัฒนาเมืองที่สามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศได้
การวางนโยบายผังเมืองเพื่อลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
คุณซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้เกียรติกล่าวเปิดงาน โดยเน้นย้ำว่าปัจจุบันทั่วโลกตื่นตัวกับการรับมือความรุนแรงและผลกระทบจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ซึ่งก่อให้เกิดภัยคุกคามต่อสุขภาพของมนุษย์ การเกษตร และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ ทั้งนี้นโยบายเพื่อการบรรเทาและปรับตัวต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศมีความสำคัญอย่างมาก อาทิการเพิ่มพื้นที่ป่าและพื้นที่สีเขียวในเมือง ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน และรักษาและฟื้นฟูสภาพแหล่งน้ำ
การวางผังเมืองต้องอาศัยข้อมูลเชิงประจักษ์จากหลายภาคส่วน
ในการสัมมนาครั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญทั้งจากภาครัฐ ภาคเอกชน และนักวิชาการได้ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ และแลกเปลี่ยนแนวคิดจากหลากหลายมุมมองเพื่อขับเคลื่อนงานด้านผังเมือง และเปิดมุมมองใหม่ๆ จากทั้งระดับท้องถิ่นและระดับนโยบาย ซึ่งเป็นรากฐานของการพัฒนาเมืองไปสู่ความยั่งยืนในอนาคต และรองรับวิกฤตสภาพภูมิอากาศที่คาดการณ์ว่าจะทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น
ในช่วงเช้า ดร.ชลัมภ์ อุ่นอารีย์ นักอุตุนิยมวิทยา กองพัฒนาอุตุนิยมวิทยา กรมอุตุนิยมวิทยาบรรยายในหัวข้อ “วิกฤตสภาพภูมิอากาศ” โดยนำเสนอข้อมูลเชิงประจักษ์ของลักษณะอากาศที่เกิดขึ้นแล้วในประเทศไทย อาทิ การเปลี่ยนแปลงรูปแบบความเข้มฝน และความร้อนที่เป็นโจทย์สำคัญ และเป็นความท้าทายต่อการจัดการเชิงพื้นที่
การบรรยายเกี่ยวกับ “การผังเมืองเพื่อรองรับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ” โดย รศ.ดร.วิจิตรบุษบา มารมย์ หัวหน้าหน่วยวิจัยอนาคตและนโยบายเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้นำเสนอถึงผลกระทบของการเพิ่มขึ้นของ อุณหภูมิโลกที่มีต่อเมืองในหลากหลายแง่มุม ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบเชิงพื้นที่ คมนาคมขนส่งและระบบบริการสาธารณะของเมือง ซึ่งชี้ให้เห็นโอกาสของเครื่องมือทางด้านผังเมืองเพื่อรับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
นอกจากนี้ คุณธัชพล สุนทราจารย์ ภูมิสถาปนิก และกรรมการบริหาร บริษัท แลนด์สเคปคอลลาบอเรชัน จำกัด ซึ่งบรรยายเรื่อง “การออกแบบเมืองเพื่อรองรับวิกฤติสภาพภูมิอากาศ” ได้แสดงมุมมองต่อการพัฒนาเชิงพื้นที่เชื่อมโยง กับระบบนิเวศ การใช้ภูมิประเทศเพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัย รับน้ำ หน่วงน้ำ และชะลอความเร็วน้ำ รวมไปถึงการใช้ประโยชน์จากพันธุ์ไม้ในการบำบัดน้ำเสียชุมชน และประโยชน์ร่วมจากระบบนิเวศพื้นถิ่นเพื่อพัฒนา เศรษฐกิจและรองรับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
การบรรยายในช่วงเช้าจบด้วยกรณีศึกษาของประเทศจีน ผ่านวิดีทัศน์นโยบายการพัฒนาสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อรองรับวิกฤติสภาพภูมิอากาศ โดยศูนย์ยุทธศาสตร์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ และความร่วมมือระหว่างประเทศ สาธารณรัฐประชาชนจีน (NCSC)
เทคโนโลยีช่วยแก้ไขปัญหา
นอกจากนี้ ในช่วงบ่ายยังมีเวทีการเสวนา เรื่อง “เทคโนโลยีและการแก้ไขปัญหาที่ชาญฉลาดสู่การเป็นเมืองคาร์บอนต่ำอย่างเท่าเทียมและยั่งยืน” ผู้เข้าร่วมเสวนาได้แสดงทรรศนะต่อวิธีการปรับตัวภายใต้สถานการณ์ปัจจุบัน ได้แก่ ความสำคัญของการพัฒนาข้อมูล เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจโดยเฉพาะข้อมูลภูมิอากาศ การพัฒนาระบบการเตือนภัยพิบัติสำหรับทุกคน (Early warning for all) การใช้ระบบนิเวศวิทยาเดิมเพื่อเป็นฐานการพัฒนาเมืองและการกระตุ้นเจตนารมย์ทางการเมืองผ่านกลไกทางเศรษฐศาสตร์ รวมถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนและหน่วยงานในระดับท้องถิ่น และการขับเคลื่อนเมืองร่วมกับภาคเอกชนเพื่อร่วมกันรับมือต่อวิกฤติภูมิอากาศและสามารถบรรลุเป้าหมายของการพัฒนาประเทศได้
การสัมมนาครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมกว่า 300 คน ทั้งผู้ที่เข้าร่วมงานจากห้องประชุมและผ่านระบบออนไลน์ ณ ห้องแกรนด์บอลลรูม โรงแรมโกลเด้น ทิวทิป ซอฟเฟอริน กรุงเทพมหานคร
รับชมการถ่ายทอดสดย้อนหลังตลอดงานได้ที่
Facebook: https://www.facebook.com/DPT.PR.GO.TH/videos/1543762473172220
YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=19JgozlbuLo
เอกสารบรรยาย https://drive.google.com/drive/folders/1HR7IhNfYtkzwVQA1rpov0_GT38z7CaeK?fbclid=IwY2xjawGejWRleHRuA2FlbQIxMAABHdDsw3aCq-pRhxT4MDojOtISRwVqyYLRmYQz4osCudeW6NCMGj9PYqy0Xg_aem_Qbqn8cGqdy3CNuSG0AFUYQ
อัลบั้มภาพ
ไฮน์ริช กูเดนุส
ผู้อำนวยการโครงการ Urban-Act
อีเมล:heinrich.gudenus(at)giz.de
