- โครงการ SouthX โดย H2Uppp ประเมินทรัพยากรชีวภาพทางภาคใต้ของไทย เพื่อสำรวจโอกาสในการผลิตอี-เมทานอลในอนาคต
- เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา คณะทำงานได้เดินทางไปจังหวัดสงขลาเพื่อประเมินทรัพยากรชีวภาพ และโครงสร้างพื้นฐานภาคอุตสาหกรรม เพื่อหาความเป็นไปได้การดำเนินงานขั้นต่อไป
- โครงการนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่าง GIZ, ปตท., ธิสเซ่นครุปป์ อูเด้ห์ และภาควิชาการ เพื่อประเมินศักยภาพของภาคใต้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์คาร์บอนยั่งยืน
ระหว่างวันที่ 6-7 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 พันธมิตรภายใต้โครงการความร่วมมือภาครัฐและเอกชน (PPP) “Green Hydrogen and Sustainable Carbon-based Products in Southern Thailand (SouthX)” ได้ลงพื้นที่จังหวัดสงขลาเพื่อประเมินทรัพยากรชีวภาพ และศึกษาศักยภาพของวัตถุดิบชีวมวลและโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตอี-เมทานอลในอนาคต
โครงการ SouthX ดำเนินงานภายใต้โครงการ International Hydrogen Ramp-up Programme (H2Uppp) และเป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนจากประเทศไทยและเยอรมนี โดยมี GIZปตท. และธิสเซ่นครุปป์ อูเด้ห์ (ประเทศไทย) ร่วมดำเนินงาน เพื่อศึกษาโอกาสในการพัฒนาไฮโดรเจนสีเขียวและผลิตภัณฑ์คาร์บอนยั่งยืน โดยเฉพาะอี-เมทานอลในภาคใต้ของประเทศไทย
ภาคใต้ของประเทศไทยมีข้อได้เปรียบหลายประการในการพัฒนาไฮโดรเจนสีเขียวและเทคโนโลยีการแปรรูปพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานอื่น (Power-to-X: PtX) โดยมีทั้งศักยภาพด้านพลังงานหมุนเวียน ทรัพยากรทางการเกษตรที่อุดมสมบูรณ์ และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและอุตสาหกรรมที่มีอยู่ นอกจากนี้ ภาคใต้ยังอุดมไปด้วยทรัพยากรชีวภาพที่หลากหลาย อาทิ เศษวัสดุทางการเกษตร เศษไม้ยางพารา ชีวมวลจากมะพร้าว และของเสียอินทรีย์ ซึ่งอาจนำมาบูรณาการกับกระบวนการผลิตไฮโดรเจนสีเขียวในอนาคต
การขับเคลื่อนการประเมินทรัพยากรชีวภาพ
หนึ่งในวัตถุประสงค์สำคัญของโครงการ SouthX คือการสำรวจและประเมินทรัพยากรชีวภาพและโครงสร้างพื้นฐานทางภาคใต้ เพื่อศึกษาศักยภาพในการสนับสนุนการผลิตอี-เมทานอล
ภายใต้โครงการนี้ บัณฑิตวิทยาลัยร่วมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม (JGSEE) ได้รับมอบหมายให้ประเมินทรัพยากรชีวภาพอย่างรอบด้าน ทั้งความพร้อมใช้งานของชีวมวล แหล่งคาร์บอนที่ยั่งยืน เศษวัสดุทางการเกษตร ของเสียอินทรีย์ ผลพลอยได้จากภาคอุตสาหกรรม และแหล่งก๊าซชีวภาพในภาคใต้ของไทย
คณะผู้ดำเนินโครงการได้เยี่ยมชม บริษัท พาเนลพลัส จำกัด ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์วัสดุทดแทนไม้ภายใต้การบริหารของกลุ่มมิตรผล ที่อำเภอหาดใหญ่ เพื่อศึกษาสถานการณ์การผลิตและห่วงโซ่อุปทานของทรัพยากรชีวมวล โดยเฉพาะไม้สับและตอรากสับ พร้อมหารือเน้นไปที่ปริมาณทรัพยากร คุณภาพวัตถุดิบ และกระบวนการดำเนินงาน พร้อมทั้งสังเกตการณ์กระบวนการผลิตในสถานประกอบการจริง
เรียนรู้จากภาคอุตสาหกรรมและบริบทของพื้นที่
คณะผู้ดำเนินโครงการยังได้เยี่ยมชมโรงงานและโครงสร้างพื้นฐานของ บริษัท ทรานส์ ไทย-มาเลเซีย (ประเทศไทย) จำกัด (TTM) ผู้ดำเนินการระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติและโรงแยกก๊าซในภาคใต้ของไทย ภายใต้ความร่วมมือระหว่างบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และบริษัท ปิโตรนาส (Petronas) ที่อำเภอจะนะเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านเทคนิค ติดตามความคืบหน้าของโครงการ และประเมินศักยภาพของโครงสร้างพื้นฐานและผลการศึกษาทางเทคนิคที่อาจสนับสนุนการพัฒนาโครงการในอนาคต โดยการลงพื้นที่ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อตรวจสอบสภาพพื้นที่จริงให้สอดคล้องกับการออกแบบทางวิศวกรรมเบื้องต้น ซึ่งครอบคลุมการจัดวางผังโรงงานและตำแหน่งอุปกรณ์หลักของกระบวนการผลิต ซึ่งช่วยให้พันธมิตรโครงการอย่าง ธิสเซ่นครุปป์ อูเด้ห์ (ประเทศไทย) สามารถทวนสอบสมมติฐานด้านวิศวกรรมที่สำคัญ และนำข้อมูลจากสภาพพื้นที่จริงมาประกอบการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการที่กำลังดำเนินอยู่ได้
หลังจากนั้น คณะผู้ดำเนินโครงการได้หารือกับผู้แทนจากทีทีเอ็ม ได้แก่ คุณตามใจ พลังสินชุม และคุณธรัศ ส่งวิสุทธิ์ พร้อมรับทราบข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่และโอกาสในการพัฒนาไฮโดรเจนสีเขียวและอี-เมทานอลในอนาคต ขณะเดียวกัน การมีส่วนร่วมของผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยในพื้นที่ยังช่วยเสริมองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมและบริบทของภูมิภาค พร้อมส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษา และพันธมิตรโครงการ
นอกจากตั้งเป้าที่จะศึกษาความเป็นไปได้ทางเทคนิคของการผลิตไฮโดรเจนสีเขียวและอี-เมทานอลแล้ว พันธมิตรโครงการ SouthX ยังมุ่งส่งเสริมความร่วมมือ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรในภาคอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษา และภาครัฐ ดังนั้น การศึกษาประเมินทรัพยากรชีวภาพและกิจกรรมภาคสนามที่ดำเนินอยู่จึงเป็นมากกว่าการเก็บรวบรวมข้อมูล เพราะถือเป็นการค้นหาแนวทางในการบูรณาการทรัพยากรชีวมวลในพื้นที่จากโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ ผสานองค์ความรู้จากผู้เชี่ยวชาญในภูมิภาคเข้าด้วยกัน เพื่อสนับสนุนการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าคาร์บอนต่ำในอนาคต
การทำงานทั้งหมดนี้จะช่วยส่งเสริมให้ภาคใต้ก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางด้านไฮโดรเจนสีเขียวและผลิตภัณฑ์คาร์บอนยั่งยืน พร้อมสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน การลดการปล่อยคาร์บอนในภาคอุตสาหกรรม และการเติบโตทางเศรษฐกิจสีเขียวของประเทศต่อไป
โครงการ H2Uppp ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกระทรวงเศรษฐกิจและพลังงาน สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMWE) และดำเนินโครงการทั่วโลก ในประเทศไทยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ดำเนินโครงการร่วมกับหอการค้าเยอรมัน-ไทย (GTCC) โดยตั้งเป้าที่จะสนับสนุนนโยบายและพัฒนาตลาดสำหรับไฮโดรเจนสีเขียวและ Power-to-X ผ่านการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญ การเผยแพร่ความรู้ และการริเริ่มความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน (PPP)
อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการ H2Uppp ได้ที่ https://www.thai-german-cooperation.info/international-hydrogen-ramp-up-programme-h2uppp-th/
