วันที่ 22–26 กันยายน พ.ศ. 2568 องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ได้เชิญผู้แทนจากสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) และกรุงเทพมหานคร (กทม.) เข้าร่วมงานสัปดาห์การขนส่งและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 8 (TCCW 2025) ณ เมืองเดรสเดน และกรุงเบอร์ลิน สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ที่เป็นเลิศ (best practice) ในหลากหลายประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคคมนาคมขนส่ง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการเร่งการเปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบขนส่งที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ศึกษาดูงานห้องปฏิบัติการทดสอบยานยนต์ มหาวิทยาลัยเทคนิคเดรสเดน
การศึกษาดูงานครั้งนี้เริ่มต้นด้วยการเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการทดสอบยานยนต์ของมหาวิทยาลัยเทคนิคเดรสเดน (Dresden University of Technology) ซึ่งผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ขั้นตอนและเครื่องมือในการทดสอบการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ที่ทันสมัยสำหรับยานยนต์ เครื่องยนต์ และการปล่อยไอเสีย นอกจากนี้ ศาสตราจารย์แฟรงก์ แอทซ์เลอร์ ยังได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ “ระบบบำบัดไอเสียและเทคโนโลยีการวัดการปล่อยไอเสีย” โดยเน้นแนวโน้มของมาตรฐานการทดสอบยานยนต์ในระดับโลกและความเชื่อมโยงกับความพยายามของประเทศไทยในการยกระดับประสิทธิภาพการใช้พลังงานของยานยนต์และมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม การศึกษาดูงานครั้งนี้ทำให้คณะผู้แทนไทยได้ทั้งความรู้ทางเทคนิคเชิงลึกและประสบการณ์เชิงปฏิบัติจากการสาธิตและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น พร้อมแรงบันดาลใจ
ส่งเสริมศักยภาพในการพัฒนานโยบายเพื่อการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์สีเขียว
คณะผู้แทนไทยได้เข้าร่วมการฝึกอบรมเชิงลึกในหัวข้อ “การกำกับดูแลการเปลี่ยนผ่านสู่ยานยนต์สีเขียว: จากการพัฒนานโยบายสู่การดำเนินงาน” จัดโดยโครงการ IMPROVE ที่ดำเนินงานโดย GIZ ซึ่งเป็นกิจกรรมส่วนหนึ่งของงาน TCCW การอบรมครั้งนี้มุ่งเสริมสร้างความเข้าใจของผู้เข้าร่วมเกี่ยวกับการพัฒนานโยบายด้านประสิทธิภาพการใช้พลังงานของยานยนต์ และแนวทางการดำเนินนโยบายอย่างมีประสิทธิผล ผู้แทนจากประเทศไทยได้ร่วมแลกเปลี่ยนกับตัวแทนจากอีก 7 ประเทศ ได้แก่ แอลเบเนีย เคนยา โคลอมเบีย โมร็อกโก อุรุกวัย เวียดนาม และจีน ผ่านการทำงานกลุ่มเพื่อออกแบบนโยบายระดับชาติว่าด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของยานยนต์ โดยเน้นการเรียนรู้แบบ peer-to-peer ที่ประเทศต่าง ๆ ได้แบ่งปันบทเรียนจากนโยบายที่ประสบความสำเร็จ
ในการอบรมครั้งนี้ ยังมีการบรรยายโดยคุณอวี่เว่ย เป่ย จากสภานานาชาติเพื่อการขนส่งสะอาด (ICCT) ซึ่งได้อธิบายถึงพัฒนาการของมาตรฐานประสิทธิภาพการใช้พลังงานของยานยนต์ในประเทศจีน รวมไปถึงข้อกำหนดด้านรถยนต์พลังงานใหม่ (New Energy Vehicle mandate) ที่มีบทบาทสำคัญในการเร่งให้เกิดการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า นอกจากนี้ การอบรมยังเน้นถึงความสำคัญของการพัฒนาระบบการติดตาม การรายงาน และการตรวจสอบ (MRV) ที่เข้มแข็ง และการจัดทำข้อมูลฐานที่เชื่อถือได้ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของการออกแบบนโยบายลดการปล่อยคาร์บอนอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนั้น ผู้เชี่ยวชาญยังได้แบ่งปันความรู้เกี่ยวกับการรับมือกับการแทรกแซงจากภาคเอกชน เพื่อให้การมีส่วนร่วมทางนโยบายสอดคล้องกับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ โดยมีการนำเสนอกรณีศึกษาและข้อคิดเห็นจากกระทรวงสิ่งแวดล้อม การดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ การอนุรักษ์ธรรมชาติ และความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ (BMUKN) และองค์กรวิจัยนโยบายสากล InfluenceMap เพื่อเสริมศักยภาพทางเทคนิคของประเทศไทย ผู้แทนจาก สศอ. และ GIZ ยังได้ร่วมกันนำเสนอความก้าวหน้าในการพัฒนาระบบฐานข้อมูลประสิทธิภาพการใช้พลังงานของยานยนต์จดทะเบียน ซึ่งได้รับการสนับสนุนภายใต้โครงการ IMPROVE ประเทศไทย อีกด้วย
ทบาทของประเทศไทยในงานระดับนานาชาติว่าด้วยการลดการปล่อยคาร์บอน
พิธีเปิดอย่างเป็นทางการของงาน TCCW 2025 เมื่อวันที่ 25 กันยายน มีการจัดเสวนาระดับโลก โดยเริ่มต้นด้วยปาฐกถาพิเศษจากคุณรีตา ชวาร์เซลือร์-ซุตเตอร์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำรัฐสภากระทรวง BMUKN ซึ่งกล่าวถึงเส้นทางสู่การบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคการขนส่งภายในปี พ.ศ. 2578 จากนั้นเป็นการเสวนาระหว่างผู้แทนระดับสูงว่าด้วยความก้าวหน้าในการดำเนินงานตามเป้าหมายการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนดเอง (NDCs) ของแต่ละประเทศ โดยผู้ร่วมเสวนาได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปรับยุทธศาสตร์ด้านการขนส่งให้สอดคล้องกับเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นสำคัญ เช่น การส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า และการพัฒนาพื้นที่โดยรอบสถานีขนส่งมวลชน
ในช่วงบ่าย คุณชุตินธร มั่นคง ผู้อำนวยการสำนักแผนความปลอดภัย สนข. เข้าร่วมการประชุมเชิงปฏิบัติการซึ่งจัดโดย SLOCAT ภายใต้หัวข้อ “รายงานสถานะของโลก: ทิศทางในทศวรรษหน้า” เพื่อแบ่งปันประสบการณ์ของประเทศไทยในการจัดทำ NDCs โดยเน้นบทเรียนจากกระบวนการบูรณาการที่ผ่านมาและลำดับความสำคัญในการดำเนินงานอย่างครอบคลุมและมีส่วนร่วม ในขณะเดียวกัน คุณประภาวดี วชิรพุทธิ์ จากกรุงเทพมหานคร (กทม.)ได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาระบบรถโดยสารไฟฟ้าเชื่อมต่อการเดินทาง (Electric Feeder System) ในกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก GIZ ในเวทีเสวนาหัวข้อ “ร่วมขับเคลื่อนไปด้วยกัน” โดยแสดงให้เห็นถึงความพยายามในการพัฒนาการเชื่อมต่อระบบขนส่งในระยะต้นทางและปลายทาง เพื่อส่งเสริมการเดินทางที่ยั่งยืนและมุ่งเน้นผู้คนเป็นศูนย์กลาง
การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระดับภูมิภาคและความร่วมมือในอนาคต
คณะผู้แทนไทยได้เข้าร่วมการประชุมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระดับภูมิภาคเอเชียร่วมกับผู้แทนจากอินเดีย อินโดนีเซีย เวียดนาม และฟิลิปปินส์ โดยผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนแนวทางดำเนินงานระดับชาติและแบ่งปันประสบการณ์ในการพัฒนานโยบายด้านการคมนาคมขนส่งที่ยั่งยืน ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง เนื่องจากประเทศในเอเชียต่างเผชิญความท้าทายที่คล้ายคลึงกันในด้านการพัฒนาการขนส่งที่ยั่งยืน
นอกจากนี้ คณะผู้แทนไทยยังได้เดินทางไปยังสำนักงานการเปลี่ยนผ่านด้านคมนาคมอโกลา (Agora Verkehrswende) ณ กรุงเบอร์ลิน และพบกับคุณคริสเตียน ฮอคเฟลด์ กรรมการบริหาร และคุณยานนิค โทมา นักวิจัยอาวุโส โดยทีม Agora ได้นำเสนอผลการศึกษาภายใต้หัวข้อ “นโยบายเพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืนของตลาดรถยนต์ไฟฟ้าและห่วงโซ่มูลค่าในระยะยาว” ซึ่งเสนอแนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ของประเทศไทยและการส่งเสริมระบบการขนส่งที่ยั่งยืน ทั้งสองฝ่ายได้หารือแนวทางความร่วมมือในอนาคตเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนายานยนต์สีเขียวในประเทศไทย
การศึกษาดูงานครั้งนี้ช่วยให้คณะผู้แทนไทยได้ความรู้เชิงปฏิบัติจากเทคโนโลยีการทดสอบยานยนต์และแนวทางกำกับดูแลขั้นสูงของยุโรป อีกทั้งยังได้มุมมองใหม่เกี่ยวกับแนวโน้มการขนส่งอย่างยั่งยืน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการยกระดับประสิทธิภาพยานยนต์ของไทย การปรับปรุงระบบติดตามการปล่อยไอเสีย และการเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบการเดินทางที่สะอาดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ดร.โดมินิกา คาลิโนวสกา
ผู้อำนวยการโครงการด้านคมนาคม GIZ ประจำประเทศไทย
อีเมล: dominika.kalinowska(at)giz.de
