โครงการความร่วมมือระดับภูมิภาคเพื่อพัฒนาการฝึกอบรมเทคนิคและการอาชีวศึกษา (RECOTVET III) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการออนไลน์หัวข้อเรื่อง “การยกระดับทักษะวิชาชีพและสมรรถนะด้านดิจิทัลสำหรับบุคลากรอาชีวศึกษาในภูมิภาคอาเซียน” เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ที่ผ่านมา การประชุมฯ ออนไลน์ครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของชุดการประชุมต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาบทเรียนใหม่เกี่ยวกับการพัฒนาสมรรถนะด้านดิจิทัลและทักษะอื่นๆ ที่จำเป็นให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยียุคดิจิทัลแก่บุคลากรอาชีวศึกษาและครูต้นแบบในประเทศอาเซียน
การประชุมเชิงปฏิบัติการฯ จัดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อต่อยอดการพัฒนาและปรับปรุงบทเรียนฝึกอบรมระดับภูมิภาคอาเซียนที่มีอยู่เดิมของโครงการฯ ในระยะที่ผ่านมา และเพื่อตอบสนองความต้องการในยุคอุตสาหกรรม 4.0 ตลอดจนค้นหาความต้องการด้านสมรรถนะและทักษะที่จำเป็นมากที่สุดในยุคดิจิทัล ในงานประชุมฯ มีผู้เข้าร่วมมากกว่า 60 ท่านจากหน่วยงานฝึกอบรมด้านเทคนิคและการอาชีวศึกษา มหาวิทยาลัย และองค์กรความร่วมมือระดับภูมิภาคและนานาชาติ ซึ่งเคยเป็นผู้ร่วมพัฒนาบทเรียนที่มีอยู่เดิม มาร่วมแบ่งปันประสบการณ์ความรู้และความต้องการทักษะวิชาชีพและสมรรถนะด้านดิจิทัลในปัจจุบันของบุคลากรอาชีวศึกษาในแต่ละประเทศ โดยทางโครงการฯ ได้เชิญผู้เชี่ยวชาญด้านการฝึกอบรมเทคนิคและการอาชีวศึกษาจากประเทศเยอรมนี และศูนย์ฝึกอบรมระดับภูมิภาคว่าด้วยการศึกษาด้านเทคนิคและอาชีวศึกษา (SEAMEO VOCTECH) มาร่วมอภิปรายให้ความรู้และประสบการณ์ด้านสมรรถนะของบุคลากรอาชีวศึกษาในสาขาวิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัลทั้งในประเทศเยอรมนีและภูมิภาคอาเซียน
ดร. ปาโยโน่ รองผู้อำนวยการด้านวิชาชีพและการวิจัยจากSEAMEO VOCTECH กล่าวถึงภาพรวมของแนวทางความต้องการด้านสมรรถนะดิจิทัลในภูมิภาคอาเซียน และเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพัฒนาสมรรถนะด้านดิจิทัลของครูอาชีวศึกษา โดยเฉพาะทักษะความสามารถที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 และในอนาคตเพื่อส่งเสริมพัฒนาทักษะเหล่านี้ให้แก่ผู้เรียน และครูอาชีวศึกษาจำเป็นต้องเพิ่มพูนทักษะเพื่อตอบสนองความต้องการในยุคอุตสาหกรรม 4.0 นอกจากนี้ พื้นฐานสมรรถนะด้านดิจิทัลและระเบียบวิธีการเรียนการสอนออนไลน์ในช่วงการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ก็เป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากของครูอาชีวศึกษา ซึ่งส่งผลทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว
คุณมิคาเอล แฮเทล จากสถาบันการฝึกอบรมด้านเทคนิคและการอาชีวศึกษา (BIBB) ในประเทศเยอรมนี ให้มุมมองและประสบการณ์ด้านการเรียนรู้ในโลกยุคดิจิทัลที่ต้องการเสริมสร้างสมรรถนะด้านดิจิทัลในการฝึกอบรมครูและผู้ฝึกสอนอาชีวศึกษา โดยเน้นย้ำว่าครูฝึกสอนในสถานประกอบการในประเทศเยอรมนีกำลังเผชิญปัญหาด้านการใช้เครื่องมือดิจิทัลในการสื่อสารและการเรียนการสอน เนื่องจากมีความรู้น้อยที่จะใช้เครื่องมือพื้นฐานเหล่านี้ นอกจากนี้ กรอบแนวความคิดสมรรถนะด้านดิจิทัลสำหรับนักการศึกษาในสหภาพยุโรป (The European Framework for Educators’ Digital Competence) ได้นำมาใช้อย่างแพร่หลายในประเทศสหพันธรัฐยุโรปและมีบทบาทสำคัญในการสร้างกรอบเพื่อพัฒนาพื้นฐานของสมรรถนะด้านดิจิทัล และจำเป็นจะต้องเสริมสร้างอย่างมีศักยภาพให้แก่ครูและผู้ฝึกสอนอาชีวศึกษา
ด้านศาสตราจารย์ ดร. จอร์จ สปอตเทิล จากมหาวิทยาลัยเบรเมน ประเทศเยอรมนี นำเสนอการสร้างสรรค์เนื้อหาดิจิทัลและการพัฒนาการเรียนออนไลน์ในประเทศเยอรมนี และได้ให้ข้อแนะนำด้านการเสริมสร้างสมรรถนะด้านดิจิทัลในภูมิภาคอาเซียน โดยเน้นย้ำว่าการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัลส่งผลให้เกิดการปฎิรูปไปสู่ยุคอุตสาหกรรม 4.0 และเกิดความต้องการทักษะแรงงาน บุคลากรอาชีวศึกษาต้องไม่เพียงแค่ใช้เครื่องมือดิจิทัลและมีวิธีการเรียนการสอนอย่างสร้างสรรค์เท่านั้น แต่ยังต้องสามารถสร้างวัฒนธรรมการใช้เครื่องมือดิจิทัลได้ด้วย ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการสร้างสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐานให้เอื้อต่อการใช้เครื่องมือดิจิทัล และกระตุ้นให้เกิดความร่วมมือกันภายในสถาบันการอาชีวศึกษา
นอกจากนี้ ทางโครงการฯ ยังได้อธิบายถึงวัตถุประสงค์ของชุดการประชุมต่อเนื่องที่มีการวางแผนกรอบระยะเวลาการพัฒนาบทเรียนใหม่และปรับปรุงบทเรียนที่มีอยู่เดิม โดยผู้เข้าร่วมจะให้การสนับสนุนกระบวนการการพัฒนาบทเรียน การนำบทเรียนไปปรับใช้ในบริบทของประเทศ รวมทั้งการแปลเนื้อหาบทเรียนในภาษาท้องถิ่นที่ใช้ในภูมิภาคอาเซียน และระหว่างการประชุมฯ ผู้เข้าร่วมยังได้หารือร่วมกันเกี่ยวกับสมรรถนะและทักษะที่สำคัญที่สุด เพื่อส่งเสริมการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพในยุคดิจิทัล
ผลของการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ จะถูกนำไปวิเคราะห์โดยผู้เชี่ยวชาญอาชีวศึกษา เพื่อนำไปพัฒนาเครื่องมือสำรวจและวิเคราะห์ช่องว่างของความต้องการเสริมสร้างสมรรถนะของบุคลากรอาชีวศึกษา โดยโครงการฯ จะนำผลของการสำรวจไปอภิปรายและเจาะลึกในการประชุมเชิงปฏิบัติการเทคนิคครั้งต่อไปที่จะเกิดขึ้นในเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 นี้ ซึ่งจะช่วยกำหนดหัวข้อและเนื้อหาในการปรับปรุงบทเรียนต่อไป นอกจากนี้ โครงการฯ ได้วางแผนที่จะเพิ่มเนื้อหาของบทเรียนเกี่ยวกับทักษะดิจิทัล ระเบียบวิธีการเรียนการสอนออนไลน์สำหรับบุคลากรอาชีวศึกษา การเรียนแบบผสมผสาน การจัดทำเนื้อหาบทเรียนในรูปแบบดิจิทัล และการเพิ่มการเรียนรู้แบบมีปฏิสัมพันธ์ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าเรียนได้ทุกที่ ทุกเวลาและประหยัดเวลาเรียน ซึ่งในอนาคต ประเทศในภูมิภาคอาเซียนจะวางแผนการดำเนินงาน เพื่อนำบทเรียนที่ได้พัฒนาแล้วไปใช้ในบริบทของแต่ละประเทศด้วย
นางสาว ปิยวรรณ สุวัฒนธรรม
เจ้าหน้าที่โครงการความร่วมมือด้านอาชีวศึกษาระดับภูมิภาคอาเซียน อีเมล: piyawan.suwattanathum@giz.de
