เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของประเทศไทยสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน GIZ ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรจัดกิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพด้านการออกแบบเชิงนิเวศ (Eco-design) ให้แก่นักเรียน นักศึกษา และอาจารย์ ด้วยการจัดหลักสูตรระยะสั้นด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์เชิงนิเวศ และการอบรมอาจารย์ผู้สอน ซึ่งช่วยส่งเสริมความรู้ด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน แนวคิดเรื่องวัฏจักรชีวิตของบรรจุภัณฑ์และการเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสม นอกจากนั้น ยังสนับสนุนให้มีการนำหลักการออกแบบเชิงนิเวศไปบูรณาการกับหลักสูตรการเรียนการสอน และเตรียมความพร้อมบุคลากรรุ่นใหม่ในการขับเคลื่อนบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืนในประเทศไทย
การอบรมนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่างศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีปิโตรเคมีและวัสดุ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสมาคมการออกแบบบรรจุภัณฑ์ไทย สนับสนุนโดยโครงการการลดการใช้ การออกแบบที่ยั่งยืน และการรีไซเคิลบรรจุภัณฑ์พลาสติกเพื่อป้องกันขยะในทะเล (MA-RE-DESIGN)
การพัฒนาศักยภาพด้านการออกแบบเชิงนิเวศในระบบการศึกษา
(ซ้าย) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายนำเสนอความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมหลักสูตรระยะสั้น
(ขวา) นักศึกษามหาวิทยาลัยที่เข้าร่วมอบรม
ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 GIZ และหน่วยงานพันธมิตรจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการทั้งหมด 3 ครั้ง สำหรับกลุ่มเป้าหมายในระบบการศึกษาของไทย ได้แก่
- 28 มกราคม พ.ศ. 2569 – หลักสูตรระยะสั้นด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์เชิงนิเวศสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ณ โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) จังหวัดนนทบุรี
- 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 – หลักสูตรระยะสั้นด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์เชิงนิเวศ สำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัย ณ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร
- 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 – การอบรมสำหรับอาจารย์มหาวิทยาลัย ณ โรงแรมแมนดาริน กรุงเทพ
นักเรียนและนักศึกษาผู้เข้าร่วมในหลักสูตรนี้กว่า 80 คนได้เรียนรู้ประเด็นสำคัญ เช่น แนวโน้มการออกแบบเชิงนิเวศ กรอบนโยบายที่เกี่ยวข้อง การเลือกใช้วัสดุ และแนวคิดวัฏจักรชีวิตของบรรจุภัณฑ์ การอบรมมีทั้งการบรรยายและกิจกรรมภาคปฏิบัติ เช่น ฐานการเรียนรู้วัสดุบรรจุภัณฑ์ ซึ่งเปิดโอกาสให้นักเรียนและนักศึกษาได้เรียนรู้กับวัสดุบรรจุภัณฑ์จริงจากบูธของพันธมิตรโครงการในภาคอุตสาหกรรม
นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้เรียนรู้แนวคิดเรื่องการประเมินวัฏจักรชีวิตของบรรจุภัณฑ์ (Life Cycle Assessment: LCA) ผ่านการ์ดเกมซึ่งช่วยให้เห็นว่าการออกแบบสามารถส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม ตลอดช่วงวัฏจักรชีวิตของบรรจุภัณฑ์ทั้งหมดได้อย่างไร ตั้งแต่การเลือกวัตถุดิบ จนถึงกระบวนการรีไซเคิล
(ซ้าย) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเล่นการ์ดเกมการประเมินวัฏจักรชีวิตของบรรจุภัณฑ์
(ขวา) นักศึกษามหาวิทยาลัยกำลังเรียนรู้จากฐานการเรียนรู้วัสดุบรรจุภัณฑ์
ในการฝึกอบรมสำหรับอาจารย์ในระดับมหาวิทยาลัย มีอาจารย์ 20 คนจาก 12 มหาวิทยาลัยทั่วประเทศไทยเข้าร่วมการอบรม และหารือแนวทางบูรณาการหลักการการออกแบบเชิงนิเวศเข้ากับหลักสูตรการเรียนการสอนในระดับมหาวิทยาลัย ซึ่งผู้เข้าร่วมอบรมได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการนำแนวคิดการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืนและการเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมไปประยุกต์ใช้ในหลักสูตร รวมถึงได้เรียนรู้เครื่องมือและสื่อการสอนที่สามารถนำไปใช้ต่อยอดในมหาวิทยาลัยของตนได้
(ขวา) อาจารย์มหาวิทยาลัยร่วมหารือเกี่ยวกับการนำแนวคิดการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืนไปประยุกต์ใช้ในหลักสูตร
เสริมสร้างความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรมและสถาบันการศึกษา
พันธมิตรจากภาคอุตสาหกรรมรวม 7 บริษัทได้ร่วมสนับสนุนกิจกรรม โดยการจัดแสดงบูธเพื่อนำเสนอวัสดุบรรจุภัณฑ์และเทคโนโลยีที่หลากหลาย เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเข้าใจถึงศักยภาพและข้อจำกัดของวัสดุแต่ละประเภทในการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน
พันธมิตรที่ร่วมสนับสนุน ได้แก่ บริษัท อี.พี.ซี. คอร์ปอเรชั่น จำกัดบริษัท เจ.ที.พี. (1991) จำกัดบริษัท ไทยนำ โพลีแพค จำกัด บริษัท เอ เบสท์ อินเตอร์ โปรดักส์ จำกัด บริษัท เทซ่า เทป (ประเทศไทย) จำกัดบริษัท เอเวอรี่ เดนนิสสัน (ประเทศไทย) จำกัด และบริษัท โซมิค แพคเกจจิ้ง เอเชีย แปซิฟิค จำกัด
ความร่วมมือระหว่างนักเรียน นักศึกษา อาจารย์ และผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรม มีบทบาทสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้นักออกแบบรุ่นใหม่สามารถตอบสนองต่อข้อกำหนดด้านความยั่งยืนที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์
การขับเคลื่อนบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืนในประเทศไทย
การเสริมสร้างศักยภาพผ่านความร่วมมือระหว่างโรงเรียน มหาวิทยาลัย และภาคอุตสาหกรรม เป็นส่วนสำคัญในการสนับสนุนความพยายามของประเทศไทยในการลดการใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง และส่งเสริมการนำบรรจุภัณฑ์กลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน
การถ่ายทอดองค์ความรู้และนำเสนอเครื่องมือการเรียนการสอนให้กับนักออกแบบรุ่นใหม่และอาจารย์ผู้สอน จะช่วยส่งเสริมให้เกิดการบูรณาการแนวคิดด้านความยั่งยืนเข้าสู่แนวทางปฏิบัติด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์ในอนาคตได้ต่อไป
VDO
โครงการการลดการใช้ การออกแบบที่ยั่งยืน และการรีไซเคิลบรรจุภัณฑ์พลาสติกเพื่อป้องกันขยะในทะเล (MA-RE-DESIGN) มีเป้าหมายในการพัฒนามาตรการและเสริมสร้างศักยภาพการป้องกันการรั่วไหลของขยะพลาสติกลงสู่ทะเลของประเทศไทย โครงการฯ ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงสิ่งแวดล้อม การดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ การอนุรักษ์ธรรมชาติ และความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ (BMUKN) สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ดำเนินงานโดยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (WWF) สำนักงานประเทศไทย และหน่วยงานประสานความร่วมมือทางทะเลในภูมิภาคเอเชียตะวันออกโดยโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP COBSEA) ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษในฐานะพันธมิตรโครงการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐ ภาคเอกชน
ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการ MA-RE-DESIGN
อัลวาโร่ ซูริต้า
ผู้อำนวยการโครงการ MA-RE-DESIGN
อีเมล: alvaro.zurita@giz.de