20 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 กรุงเทพฯ – องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ผ่านโครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (TGC EMC) ร่วมมือกับสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักของโครงการและเป็นหน่วยงานดูแลด้านระบบกักเก็บไฟฟ้า ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “First Step – Thailand Battery Tracking System Workshop” ณ โรงแรมโนโวเทล กรุงเทพ สยามสแควร์ โดยมีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้าร่วมเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับกรอบการทำงานพื้นฐานของระบบติดตามตรวจสอบแบตเตอรี่ และแนวคิด “แบตเตอรี่พาสปอร์ต” (Battery Passport) ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนการจัดการแบตเตอรี่อย่างยั่งยืนของประเทศไทย เพื่อรองรับความต้องการใช้งานแบตเตอรี่ที่เพิ่มขึ้นทั้งในภาคพลังงานและภาคคมนาคมขนส่งในอนาคต
วิสัยทัศน์สู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์
คุณสาร์รัฐ ประกอบชาติ รองผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) และ ดร.โดมินิกา คาลินอฟสกา ผู้อำนวยการโครงการด้านคมนาคมในประเทศไทย จาก GIZ ได้กล่าวเปิดงานและต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุม โดยทั้งสองท่านเน้นย้ำบทบาทสำคัญของการจัดการแบตเตอรี่อย่างยั่งยืนในการสนับสนุนเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมระยะยาวของประเทศไทย โดยเฉพาะการมุ่งสู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี พ.ศ. 2593
คุณสาร์รัฐ ประกอบชาติ รองผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) (ซ้าย) และ ดร.โดมินิกา คาลิโนฟสกา ผู้อำนวยการโครงการด้านการขนส่ง GIZ ประจำประเทศไทย (ขวา) กล่าวเปิดงาน พร้อมย้ำถึงบทบาทสำคัญของการจัดการแบตเตอรี่อย่างยั่งยืนในการสนับสนุนประเทศไทยให้บรรลุเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
การวิเคราะห์ข้อกำหนดด้านเทคนิคและโครงสร้างพื้นฐาน
การบรรยายหลักได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคและภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้ความรู้ตอบโจทย์ความท้าทายในปัจจุบัน เช่น แนวทางการแลกเปลี่ยนข้อมูลตลอดห่วงโซ่อุปทาน พร้อมทั้งนำเสนอกรณีศึกษาจากต่างประเทศและในประเทศ
- ดร.ณัฐนัย คุณานุสนธิ์ นักวิจัยจากทีมวิจัยเทคโนโลยีการกักเก็บพลังงาน ศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ (ENTEC) อธิบายแนวคิด คำจำกัดความ และแนวปฏิบัติระดับสากล เพื่อสร้างความเข้าใจพื้นฐานในหัวข้อรอบอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ (Battery Life Cycles) และระบบติดตามแบตเตอรี่
- คุณทัศนัย แสวงทรัพย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เนกซ์เทียร์ จำกัด (Nextere) และคุณฉันทกร เดวิชญ์ กริดวิชยญาการ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ของกลุ่มบริษัท กริดวิซ ประเทศไทยและสิงคโปร์ (GridWhiz) ได้นำเสนอแนวทางเชิงปฏิบัติสำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระดับประเทศ ครอบคลุมประเด็นการรายงานข้อมูล สิทธิในการเข้าถึงข้อมูล และความท้าทายด้านการเชื่อมโยงระบบ
- คุณกฤษฎา อุตตโมทย์ ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารกิจการองค์กร บีเอ็มดับเบิลยู กรุ๊ป ประเทศไทย นำเสนอมุมมองจากภาคเอกชนเกี่ยวกับความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องเร่งพัฒนากรอบระบบติดตามแบตเตอรี่เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดโลก
(ซ้าย) ดร.ณัฐนัย คุณานุสนธิ์ จากศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ (ENTEC) และ (ขวา) คุณทัศนัย แสวงทรัพย์ จากบริษัท เนกซ์เทียร์ จำกัด
การกำหนดนิยามของระบบติดตาม: แบตเตอรี่พาสปอร์ต
การประชุมเน้นไปที่การกำหนดชุดข้อมูลที่จำเป็นต่อระบบติดตามแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า หรือ “แบตเตอรี่พาสปอร์ต” โดยยึดหลักการดำเนินงานของสหภาพยุโรปเป็นตัวอย่าง ระบบดังกล่าวจะช่วยสนับสนุนการใช้ประโยชน์แบตเตอรี่ในรูปแบบเศรษฐกิจหมุนเวียน เช่น การนำแบตเตอรี่ที่เสื่อมสภาพจากรถยนต์ไฟฟ้าไปใช้เป็นระบบกักเก็บพลังงานในชีวิตที่สอง (Second-life Application) รวมถึงการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย การรีไซเคิลและกำจัดซากแบตเตอรี่อย่างปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเมื่อหมดอายุการใช้งาน
ประเด็นด้านเทคนิคและกฎระเบียบดังกล่าวได้นำไปสู่การเสวนา ซึ่งดำเนินรายการโดย ดร.พิมพา ลิ้มทองกุล ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมพลังงาน ENTEC โดยมีวิทยากรหลักร่วมกับคุณกรวิกา ชัยประทีป รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท เอสเค เทส ประเทศไทยและคุณจารุบุตร อัศวเรืองชัย ผู้จัดการบริษัท ธนบุรีประกอบรถยนต์ จำกัด ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับแนวทางการขยายระบบติดตามแบตเตอรี่ในประเทศไทย
(จากซ้าย) ดร.พิมพา ลิ้มทองกุล, คุณจารุบุตร อัศวเรืองชัย, คุณกรวิกา ชัยประทีป, คุณฉันทกร เดวิชญ์ กริดวิชยญาการ และคุณทัศนัย แสวงทรัพย์ ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับข้อกำหนดและระบบนิเวศที่จำเป็นต่อการพัฒนาแบตเตอรี่พาสปอร์ตในประเทศไทย
ช่วงบ่ายมีกิจกรรมหารือเชิงปฏิบัติการ นำโดยคุณพิมพ์ภัสสร อนุตรชัชวาลย์ ที่ปรึกษา GIZ ประเทศไทย ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) และเครือข่ายความร่วมมือด้านแบตเตอรี่ภายใต้โครงการ TGC EMC ในหัวข้อ “ระดับข้อมูลและธรรมาภิบาลข้อมูล” เพื่อระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับสิทธิการเข้าถึงข้อมูล ความรับผิดชอบในการติดตามข้อมูล และแนวทางเชื่อมโยงระบบข้อมูลที่กระจัดกระจายเข้าสู่กรอบการทำงานระดับประเทศ
การเชื่อมโยงบทเรียนจากต่างประเทศเข้ากับศักยภาพของภาคอุตสาหกรรมไทยในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญของ TGC EMC ในการผลักดันห่วงโซ่คุณค่าแบตเตอรี่ที่มีความยั่งยืน สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ และสอดคล้องกับหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน
กิจกรรมหารือเชิงปฏิบัติการจัดโดย GIZ ประจำประเทศไทย และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ซึ่งผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับความท้าทายและประเด็นสำคัญในการพัฒนาแบตเตอรี่พาสปอร์ตของประเทศไทย
ในช่วงปิดการประชุม ดร.โดมินิกา โดมินิกา คาลินอฟสกาย้ำว่าการพัฒนาระบบติดตามแบตเตอรี่ต้องอาศัยข้อมูลที่เชื่อถือได้และความร่วมมือที่เข้มแข็ง เพราะถือเป็นกุญแจสำคัญในการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าแบตเตอรี่ที่ยั่งยืนของประเทศไทย รวมถึงการขับเคลื่อนแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและการคมนาคมขนส่งสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ของประเทศ นอกจากนี้ ยังระบุว่าข้อคิดเห็นและผลการประชุมครั้งนี้จะนำมารวบรวมเป็นเอกสารข้อเสนอเชิงนโยบาย (White Paper) ซึ่งมีกำหนดเผยแพร่ภายในสิ้นปี พ.ศ. 2569 ร่วมกับผลลัพธ์ที่เกี่ยวข้องจากกิจกรรมอื่น ๆ ภายใต้แผนงานการจัดการแบตเตอรี่อย่างยั่งยืน(Sustainable Battery Management)ของโครงการ TGC EMC ตามความเหมาะสมต่อไป
