เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน – 7 ธันวาคม พ.ศ. 2568 คณะผู้แทนร่วมจากประเทศไทยและมาเลเซียได้เดินทางเยือนสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เพื่อศึกษาข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับแนวทางการจัดการขยะในเขตเมืองที่ทันสมัย พร้อมตัวอย่างการประยุกต์ใช้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในทางปฏิบัติ การเยือนครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้กรอบของโครงการระดับโลก “Export Initiative Environmental Protection” โดยได้รับการสนับสนุนจากโครงการการทำงานร่วมกันเพื่อลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวในพื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (CAP SEA) ที่ดำเนินงานโดย GIZ
การศึกษาดูงานตลอดระยะเวลา 7 วัน มีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในระบบการจัดการขยะมูลฝอยระดับเมืองแบบบูรณาการ และสนับสนุนการพัฒนาและขยายระบบความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility: EPR) ในประเทศไทยและมาเลเซีย ซึ่งต่อยอดจากรูปแบบการแลกเปลี่ยนที่ผ่านมาที่คณะผู้แทนมาเลเซียมาศึกษาดูงานที่ไทยและคณะผู้แทนไทยไปศึกษาดูงานที่มาเลเซีย โดยครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมจากหน่วยงานภาครัฐระดับประเทศ หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น อาทิ กรุงเทพมหานครและเมืองโกตาบารู มาเลเซีย รวมถึงสถาบันการศึกษา
เรียนรู้จากระบบการจัดการขยะของเยอรมนี
ตลอดการศึกษาดูงาน คณะผู้แทนได้พบปะและแลกเปลี่ยนกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงได้เยี่ยมชมโครงสร้างพื้นฐานด้านการจัดการขยะในหลายเมืองของเยอรมนี สำหรับกรุงเบอร์ลิน คณะได้รับฟังการบรรยายเกี่ยวกับกรอบกฎหมาย โครงสร้างความรับผิดชอบของหน่วยงาน และรูปแบบความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน จากสมาคมอุตสาหกรรมการจัดการขยะ น้ำ และเศรษฐกิจหมุนเวียนแห่งเยอรมนี (BDE) และสมาคมรัฐวิสาหกิจระดับเทศบาล (VKU)
นอกจากนี้ คณะผู้แทนยังได้ศึกษานวัตกรรมด้านการคัดแยกและรีไซเคิลพลาสติก ณ บริษัท Interzero Plastics Recycling พร้อมทั้งเรียนรู้ระบบบริการจัดการขยะเมืองจากการเยี่ยมชมองค์กรบริการจัดการขยะแห่งเบอร์ลิน “Berliner Stadtreinigung (BSR)”
การศึกษาดูงานด้านเทคนิคและตัวอย่างแนวทางด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน
โปรแกรมการศึกษาดูงานยังได้ไปเยี่ยมชมสถานที่จัดการขยะและรีไซเคิลที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าของเยอรมนี เพื่อเรียนรู้การประยุกต์ใช้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในทางปฏิบัติ คณะผู้แทนได้ศึกษาระบบคัดแยกอัตโนมัติและเทคโนโลยีเซนเซอร์ขั้นสูง ณ บริษัท Grannex GmbH เมืองออสนาบรุค ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการกู้คืนวัสดุและสนับสนุนการดำเนินระบบ EPR
นอกจากนี้ การเยี่ยมชมบริษัท Remondis Lippewerk เมืองลูเนน แสดงให้เห็นกระบวนการจัดการขยะตกค้างแบบบูรณาการเพื่อนำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบทดแทนและเชื้อเพลิงทางเลือก ขณะที่บริษัท AVG Köln เมืองโคโลญจน์ สะท้อนบทบาทของระบบแปรสภาพขยะที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้มาเป็นพลังงาน ภายใต้มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด โดยองค์ความรู้จากการศึกษาดูงานดังกล่าวเป็นข้อมูลอ้างอิงสำคัญสำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและกลยุทธ์เศรษฐกิจหมุนเวียนในบริบทของประเทศไทยและมาเลเซีย
การแลกเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์และความร่วมมือในอนาคต
การศึกษาดูงานสิ้นสุดลงด้วยการประชุมที่สำนักงานใหญ่ของ GIZ ณ เมืองบอนน์ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญจากยุโรปได้ถ่ายทอดประสบการณ์ด้านการออกแบบระบบ EPR ที่มีประสิทธิภาพ ขณะที่คณะผู้แทนได้ร่วมอภิปรายประเด็นสำคัญเชิงเทคนิคในการยกระดับยุทธศาสตร์การจัดการขยะระดับประเทศ อาทิ โครงสร้างค่าธรรมเนียม ระบบข้อมูล การขึ้นทะเบียนผู้ผลิต และการสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชน
การศึกษาดูงานครั้งนี้ช่วยเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และยุโรป พร้อมทั้งมอบองค์ความรู้เชิงปฏิบัติในการเพิ่มอัตราการรีไซเคิล ลดการพึ่งพาการฝังกลบ และขับเคลื่อนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยคณะจะนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้จากการดูงานครั้งนี้ไปใช้สนับสนุนการพัฒนานโยบายและการดำเนินระบบการจัดการขยะเมือง รวมถึงกลไก EPR ในประเทศไทยและมาเลเซียต่อไป
