เพื่อเป็นการเสริมสร้างความรู้เชิงเทคนิคและการบริหารจัดการระดับสถาบัน โครงการการทำงานร่วมกันเพื่อการลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวภายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (CAP SEA) จึงได้เปิดตัวเอกสารแผยแพร่ 3 ฉบับขึ้น ประกอบด้วย “การออกแบบเพื่อการรีไซเคิล (D4R) – ภาวการณ์ปัจจุบัน” “การใช้วัสดุรีไซเคิลในพลาสติก PET, HDPE, LDPE และ PP” และ “ข้อควรพิจารณาในการจำแนกบรรจุภัณฑ์” เอกสารเผยแพร่ดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการแนะนำแนวคิดและการดำเนินงานตามแนวทางการแก้ปัญหาที่ต้นน้ำ (upstream solutions) เพื่อลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ซึ่งนับเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมที่มีการเปิดตัวเอกสารเหล่านี้ท่ามกลางสภาวะที่การรีไซเคิลพลาสติกไม่สอดรับกับความต้องการการผลิตพลาสติกที่เพิ่มสูงขึ้น อันส่งผลให้เกิดมลพิษทางน้ำและทางทะเล ตลอดจนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปัจจุบัน
PET, HDPE, LDPE และ PP คือ พลาสติกประเภทต่างๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน:
- PET คือ Polyethylene Terephthalate / โพลิเอทธิลีนเทเรฟทาเลต
- HDPE คือ High Density Polyethylene / โพลิเอทธิลีนความหนาแน่นสูง
- LDPE คือ Low-Density Polyethylene / โพลิเอทธิลีนความหนาแน่นต่ำ
- PP คือ Polypropylene / โพลิโพรพิลีน
ในเอกสารนี้ มีการอธิบายถึงแง่มุมสำหรับการจำแนกบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อสนับสนุนพันธมิตรของโครงการ CAP SEA ในการกำหนดขอบเขตของการดำเนินงานและจุดเริ่มต้น (entry points) ในการดำเนินมาตรการต่างๆ โดยมุ่งเป้าไปที่การป้องกันการเกิดขยะบรรจุภัณฑ์ โดยเฉพาะบรรจุภัณฑ์พลาสติก
1) การออกแบบเพื่อการรีไซเคิล (D4R) – ภาวการณ์ปัจจุบัน
- เพื่อเป็นการป้องกันการเกิดของเสียและการจัดการของเสียจึงต้องมีการใช้มาตรการทั้งต้นน้ำและปลายน้ำตามลำดับ ซึ่งการเลือกใช้แนวทางการจัดการของเสียที่ดีและเหมาะสมตามลำดับขั้นของการบริหารจัดการของเสีย (waste hierarchy) ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นของวัฏจักรชีวิตของวัสดุ เช่น การออกแบบและการผลิต ถือเป็นมาตรการต้นน้ำที่มุ่งให้การดำเนินงานเกิดผลสำเร็จ โดยแนวคิดการออบแบบสำหรับการรีไซเคิล (D4R) นับเป็นหนึ่งในมาตรการต้นน้ำและเป็นขอบเขตของการศึกษาเบื้องต้นนี้ด้วย
- เอกสารนี้ จะช่วยให้เข้าใจถึงความสามารถในการรีไซเคิล (recyclability) และแนวคิด D4R สามารถอ่านเอกสารฉบับเต็มได้ที่นี่
2) การใช้วัสดุรีไซเคิลในพลาสติก PET, HDPE, LDPE และ PP
- การเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน ครอบคลุมถึงเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิตขั้นสูงสุด ในแง่ของการลดสัดส่วนการใช้วัตถุดิบขั้นแรกจากธรรมชาติแต่เพิ่มสัดส่วนการใช้วัตถุดิบรอบที่สองที่ผ่านการผลิตและบริโภคแล้ว โดยการนำเป้าหมายภาคสมัครใจหรือภาคบังคับสำหรับวัสดุรีไซเคิลในผลิตภัณฑ์พลาสติกเฉพาะสำหรับอุตสาหกรรมการผลิต (พลาสติก) ในท้องถิ่นเข้ามาใช้ ตลอดจนนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างนับเป็นขั้นตอนแรกสู่การดำเนินการ ซึ่งจะส่งผลให้เกิดตลาดวัตถุดิบรีไซเคิล รวมถึงการจัดเก็บและการรีไซเคิลขยะพลาสติกต่อไป
- สำหรับภาพรวมของการรีไซเคิล นวัตกรรมด้านเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุพลาสติกรีไซเคิลในผลิตภัณฑ์ ปัจจัยข้อจำกัดต่างๆ รวมถึงทางเลือกของการดำเนินการเพื่อเพิ่มการใช้พลาสติกรอบที่สองในกระบวนการผลิตและการดำเนินงานที่สำคัญ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่
3) ข้อควรพิจารณาในการจำแนกบรรจุภัณฑ์
- บรรจุภัณฑ์มีบทบาทสำคัญตั้งแต่เรื่องการขนส่ง การจัดเก็บผลิตภัณฑ์ไปจนถึงเรื่องของข้อมูลผู้บริโภค ในขณะเดียวกัน ขยะบรรจุภัณฑ์กลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับโลก การจำแนกประเภทบรรจุภัณฑ์จะช่วยให้เข้าใจถึงปริมาณความต้องการ อุปสรรคต่างๆ และแนวทางแก้ไข
- ผลการศึกษาเสนอแนะว่าให้วิเคราะห์ตั้งแต่เรื่อง (1) บทบาท (2) ห่วงโซ่อุปทาน (3) วัสดุ และ (4) ความเป็นได้ในการใช้ซ้ำ สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่
โครงการการทำงานร่วมกันเพื่อการลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวภายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (CAP SEA) เป็นส่วนหนึ่งของโครงการความร่วมมือระดับโลก “Export Initiative for Green Technologies” ที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากกระทรวงสิ่งแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติและความปลอดภัยทางปรมาณู สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMU) โครงการ CAP SEA สนับสนุนการลดขยะพลาสติกและส่งเสริมการใช้ระบบบรรจุภัณฑ์ที่ใช้ซ้ำได้ในประเทศไทย มาเลเซีย และอินโดนีเซีย โดยมีระยะเวลาดำเนินโครงการฯ ระหว่างเดือนสิงหาคมพ.ศ. 2562 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2566 สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับกิจกรรมภายใต้โครงการ CAP SEA สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่
