เมื่อวันที่ 3–6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 กรุงเทพมหานคร (กทม.) ร่วมกับโครงการ CAP SEA ที่ดำเนินงานโดย GIZ ได้จัดงานแลกเปลี่ยนระดับเมือง ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์และเมืองปุตราจายา ประเทศมาเลเซีย เพื่อเสริมสร้างการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างเมือง พร้อมต่อยอดความร่วมมือด้านการจัดการขยะ การขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน และแนวทางการดำเนินงานที่ชุมชนมีบทบาทสำคัญ โดยก่อนหน้านี้คณะผู้แทนจากประเทศมาเลเซียได้เดินทางมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่กรุงเทพมหานครเมื่อเดือนกันยายนผ่านมา
คณะผู้แทนจากกรุงเทพมหานครได้รับการต้อนรับจากหน่วยงานภาครัฐ ทั้งในระดับสหพันธรัฐและระดับท้องถิ่นของมาเลเซียที่รับผิดชอบด้านการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมเมือง โดยการแลกเปลี่ยนความรู้ครั้งนี้มีการหารือเชิงนโยบาย การศึกษาดูงานด้านเทคนิค และการเรียนรู้จากโครงการระดับชุมชน เพื่อให้เห็นภาพรวมของระบบการจัดการขยะในบริบทของมาเลเซีย
การแลกเปลี่ยนเชิงนโยบาย ณ เมืองปุตราจายา
กิจกรรมสำคัญของการศึกษาดูงานครั้งนี้คือการประชุมแลกเปลี่ยนอย่างเป็นทางการ ณ กรมจัดการขยะมูลฝอยแห่งชาติ กระทรวงเพื่อการพัฒนาการปกครองส่วนท้องถิ่น เมืองปุตราจายา โดยมีผู้แทนจาก องค์การจัดการขยะมูลฝอยและการทำความสะอาดสาธารณะ (SWCorp) กรมการจัดการขยะมูลฝอยแห่งชาติ (JPSPN) และเทศบาลนครกัวลาลัมเปอร์ (DBKL) ร่วมบรรยายและแลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับกฎหมายและระเบียบด้านการจัดการขยะ กลไกทางการเงิน แนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน และการมีส่วนร่วมของชุมชน
รียนรู้จากสถานที่จัดการขยะและแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน
เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในเชิงปฏิบัติ คณะผู้แทนได้เยี่ยมชมสถานที่จัดการขยะหลายแห่งในกัวลาลัมเปอร์และรัฐสลังงอร์ อาทิ หลุมฝังกลบสุขาภิบาลบูกิตตาการ์ (Bukit Tagar Sanitary Landfill) ซึ่งเป็นโครงการภายใต้นโยบายการแปรรูปการจัดการขยะของรัฐบาลมาเลเซีย แสดงให้เห็นถึงการดำเนินงานด้านการออกแบบวิศวกรรม การจัดการน้ำชะขยะ และการวางแผนกำจัดขยะในระยะยาว
นอกจากนี้ คณะผู้แทนยังได้เยี่ยมชมศูนย์ RISE Kuala Lumpur ซึ่งเป็นศูนย์นวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการและแปรรูปวัสดุรีไซเคิลครบวงจร (Material Recovery Facility) ที่นำเสนอแนวทางนวัตกรรมด้านการคัดแยกขยะ การรีไซเคิล และการนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ โดยองค์ความรู้จากการศึกษาดูงานเหล่านี้สามารถนำไปปรับใช้กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการดำเนินงานด้านขยะของกรุงเทพมหานครในอนาคต
มุมมองจากชุมชนและนวัตกรรมทางสังคม
ในวันสุดท้ายของการเยือน คณะผู้แทนได้เรียนรู้จากโครงการที่ขับเคลื่อนโดยภาคประชาชนและเน้นนวัตกรรมทางสังคม โดยได้เยี่ยมชม The Lost Food Project ซึ่งเป็นธนาคารอาหารเชิงนิเวศแห่งแรกของมาเลเซีย ทำงานด้านการกู้คืนอาหารส่วนเกินที่ยังกินได้มาส่งต่อให้กับกลุ่มผู้เปราะบาง ช่วยลดปริมาณขยะอาหารที่ต้องนำไปกำจัดหรือฝังกลบ
จากนั้น คณะผู้แทนได้เยี่ยมชม The Green Action Experiential Exhibition ณ ห้องประชุมจิ้งซือ ซึ่งดำเนินงานโดยมูลนิธิฉือจี้ (Tzu Chi Foundation) นำเสนอการทำงานด้านการรีไซเคิลระดับรากหญ้าและการสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมแก่ชุมชน
การเสริมสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาค
การศึกษาดูงานครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของความร่วมมือแบบเมืองต่อเมืองระหว่างกรุงเทพมหานครและหน่วยงานในมาเลเซีย ภายใต้กรอบโครงการ CAP SEA การผสมผสานระหว่างการแลกเปลี่ยนเชิงนโยบาย การเรียนรู้ด้านเทคนิค และประสบการณ์จากชุมชน ช่วยเสริมสร้างการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างเมืองที่เผชิญความท้าทายด้านการจัดการขยะในบริบทใกล้เคียงกัน โดยองค์ความรู้ที่ได้รับจะสนับสนุนความพยายามของกรุงเทพมหานครในการพัฒนาระบบการจัดการขยะอย่างยั่งยืนและการมีส่วนร่วมของประชาชนในระยะต่อไป
ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการการทำงานร่วมกันเพื่อลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (CAP SEA) ได้ที่: https://www.thai-german-cooperation.info/the-collaborative-actions-for-single-use-plastic-prevention-in-southeast-asia-cap-sea-th/
