องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) และสถาบันวิจัย Öko-Institute e.V ภายใต้กระทรวงสิ่งแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติ ความปลอดภัยทางปรมาณูและคุ้มครองผู้บริโภค สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMUV) ได้จัดทำเอกสารเผยแพร่ฉบับใหม่ที่นำเสนออุปสรรคสำคัญ 12 ประการในการขับเคลื่อนฉลากสิ่งแวดล้อมและการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืน (Sustainable Public Procurement: SPP) ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2564 โดยเป็นการรวบรวมปัญหาอุปสรรคที่มักพบในการดำเนินงานและกลยุทธ์ในการแก้ไขอุปสรรคดังกล่าวให้สำเร็จลุล่วง ตลอดจนแหล่งอ้างอิงสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมและแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด

“การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืน (SPP) และฉลากสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการวางกรอบนโยบายด้านผลิตภัณฑ์ หากนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพจะสามารถส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืนและช่วยกำหนดทิศทางของกระบวนการเปลี่ยนผ่านไปสู่ตลาดผลิตภัณฑ์และบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม”– Siddharth Prakash นักวิจัยอาวุโส จากสถาบันวิจัย Öko-Institute e.V

สำหรับเอกสารเผยแพร่ฉบับนี้ ได้มีการระบุอุปสรรคในการดำเนินงานด้านฉลากสิ่งแวดล้อม ซึ่งประกอบด้วย:

• ภาคการผลิตภายในประเทศที่ไม่เพียงพอ
• ผลกระทบที่จำกัดจากการดำเนินมาตรการฉลากสิ่งแวดล้อมเพียงมาตรการเดียว
• ภาวะที่ยังไม่ได้ข้อสรุปถึงที่มาของปัญหา
• ค่าใช้จ่ายในกระบวนการรับรองที่สูง
• กลยุทธ์การสร้างแบรนด์ของซัพพลายเออร์ไม่สอดคล้องกับการดำเนินงานด้านฉลากสิ่งแวดล้อม
• วงจรของนวัตกรรมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
• การไม่ยอมรับฉลากสิ่งแวดล้อมที่รับรองโดยองค์กรที่มิใช่รัฐ

ในส่วนของอุปสรรคของการดำเนินงานด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืน ประกอบด้วย

• โครงสร้างพื้นฐานในการสนับสนุนการดำเนินงานที่ไม่เพียงพอ
• อำนาจหน้าที่ในการปฏิรูปการดำเนินงานที่ไม่ชัดเจน
• การใช้หลักเกณฑ์ต้นทุนต่ำสุดในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐและขีดความสามารถของเจ้าหน้าที่พัสดุของรัฐ
• ผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืนมีค่าใช้จ่ายล่วงหน้าที่สูง
• นโยบายด้านอุตสาหกรรมที่มุ่งเน้นแต่การผลิตภายในประเทศ

“แม้ว่าจะมีตัวอย่างของความสำเร็จมากมายจากการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืนและฉลากสิ่งแวดล้อม แต่หลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังคงเผชิญกับความท้าทายในการตระหนักถึงศักยภาพของการประยุกต์ใช้เครื่องมือดังกล่าวเป็นอย่างมาก ดังนั้นเราจึงให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจถึงปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ที่ประเทศในภูมิภาคนี้กำลังประสบอยู่ และนำเสนอผลจากการศึกษาในรูปแบบที่เข้าใจง่าย กระชับและสามารถปฏิบัติตามได้ โดยไม่ได้เน้นการอธิบายเชิงบรรยายมากเกินไป ซึ่งช่วยให้ประเทศต่างๆ สามารถเชื่อมโยงความท้าทายที่ประสบอยู่ในแต่ละวันกับอุปสรรคต่างๆ ที่นำเสนอไว้ในเอกสารฉบับนี้ได้โดยง่าย ทั้งนี้ การยอมรับต่อสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นนับเป็นก้าวสำคัญที่จะทำให้เกิดความเข้าใจและความเชื่อมั่น ซึ่งถือเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาแนวทางการแก้ไขที่ตรงกับสภาพความเป็นจริงของแต่ละประเทศให้มากที่สุด และเนื่องจากไม่มีวิธีการแก้ไขใดที่จะใช้ได้กับทุกสถานการณ์ ดังนั้นเราจึงพยายามนำเสนอทางเลือกที่หลากหลายที่สามารถลงรายละเอียดเพิ่มเติมได้เมื่อพิจารณาร่วมกับขีดความสามารถ สภาพเศรษฐกิจและลำดับความสำคัญในการพัฒนาของแต่ละประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเราหวังว่าเอกสารฉบับนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการหารือในเวทีต่างๆ และการกำหนดแนวทางการดำเนินงานที่จะส่งเสริมให้เกิดการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืนและฉลากสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคนี้ต่อไป” Prakash กล่าวเสริม

ฉลากสิ่งแวดล้อมมักออกให้โดยกระทรวงด้านสิ่งแวดล้อมและออกข้อกำหนดโดยหน่วยงานที่กำกับดูแลด้านการมาตรฐาน ในขณะที่การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอย่างยั่งยืนจะเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างในส่วนกลาง ซึ่งหน่วยงานส่วนกลางมีอำนาจหน้าที่และแนวปฏิบัติที่แตกต่างกันมาก ดังนั้นการสร้างความร่วมมือและขีดความสามารถในการดำเนินงานจึงต้องอาศัยการสนับสนุนทางการเมืองเป็นอย่างมาก อีกทั้งผู้มีอำนาจในการตัดสินใจและผู้ปฏิบัติงานจะต้องร่วมมือและแลกเปลี่ยนปัญหาอุปสรรคที่พบในการดำเนินงาน รวมถึงแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดเพื่อให้บรรลุเป้าหมายร่วมกัน

ด้วยเหตุนี้ ประสบการณ์การดำเนินงานในประเทศหรือภูมิภาคหนึ่งอาจเป็นประโยชน์ในการจัดการกับอุปสรรคที่คล้ายคลึงกันในประเทศอื่นๆ ได้ โดยสามารถอ่านรายละเอียดเกี่ยวกับกลยุทธ์ในการดำเนินงานที่ประเทศหรือองค์กรต่างๆ ใช้ในการขับเคลื่อนการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมได้ที่นี่